Kerstetsen van Sjef Hutschemakers

Wie de kerstetsen van Sjef Hutschemakers bekijkt, ziet meer dan alleen afbeeldingen van de Heilige Familie, de herders of de drie koningen. In deze werken klinkt een leven door dat werd gedragen door vaste rituelen, aandacht en toewijding. Kerst was voor Sjef een bijzondere tijd, misschien wel de meest geliefde periode van het jaar.

Het jaar kende voor hem duidelijke ijkpunten. Naast het ontwerpen van de carnavalsact en -wagen in Banholt, was er altijd het moment waarop hij begon aan zijn kerstets. Dat gebeurde nooit gehaast. Zelfs de kerstboom maakte deel uit van dat zorgvuldige ritme: ieder jaar werd dezelfde boom uit de tuin gehaald, in etappes naar binnen gebracht om te wennen aan de warmte, en na de feestdagen weer teruggeplant.

Even belangrijk was de wandeling door het bos, waar hij mos verzamelde voor het van takken gevlochte kerststalletje dat hij elk jaar opnieuw opbouwde als een klein, zorgvuldig samengesteld landschap. Het hoogtepunt van deze periode was de nachtmis, en de komst van de drie koningen markeerde het slot van de kersttijd. Voor Sjef, als gelovig man, was dit een feestelijk en dankbaar moment, én een blijvende bron van inspiratie voor zijn grafische werk.

In de wintermaanden veranderde ook zijn manier van werken. Het atelier, vast gebouwd aan het woonhuis, werd te koud om te schilderen. Juist in deze maanden verplaatste Sjef zich naar de woonkamer, waar hij bij de kachel zat te etsen of linosneden te maken. Dat beeld — geconcentreerd werkend, met het zachte winterlicht en de warmte van het vuur — past goed bij de verstilde kracht van deze werken.

Over een periode van zestig jaar maakte Sjef elk jaar een nieuwe, unieke kerstets. Steeds hetzelfde thema, en toch steeds anders. Hij wist eindeloos te variëren in compositie en sfeer, zonder de essentie van het kerstverhaal los te laten

Van elke ets drukte hij zelf een kleine oplage voor familie en intimi. Daarnaast werd de afbeelding jaarlijks door de drukker op karton gedrukt tot een kerstkaart, bestemd voor een lange lijst van vrienden, kennissen en liefhebbers. Het handmatig adresseren, frankeren en versturen was altijd een flinke klus, maar ook dit hoorde bij het jaarlijkse ritueel.

In deze blog toonden we een selectie van zeven kerstetsen. Samen vertellen ze niet alleen het kerstverhaal, maar ook het verhaal van Sjef zelf: een leven waarin geloof, ambacht en aandacht voor het kleine steeds opnieuw samenkwamen

Kirsten Hutschemakers